Juni-augustus 2026
In Zuid-Afrika woedt de ernstigste uitbraak van mond- en klauwzeer ooit. Er zijn 1300 gevallen geregistreerd. De regering probeert met man en macht overal vaccins vandaan te halen. De uitbraak vindt vermoedelijk zijn oorsprong in een kudde Kaapse buffels. Experts waarschuwen dat het virus elders in Afrika ten zuiden van de Sahara, het Midden-Oosten en China uit de hand zou kunnen lopen, aldus Science. Oeganda gaat samen met Egypte zelf vaccins produceren. Het zal in eerste instantie gaan om vaccins tegen het SAT 1-serotype, dat ook Oeganda voorkomt.
Er is sinds de verspreiding van het virus in Zuid-Afrika een grote achterstand opgelopen met het testen en vaccineren van runderen. Dat heeft alles te maken met de beschikbaarheid van vaccins. Zelf beschikt Zuid-Afrika al sinds 2006 niet meer over eigen vaccins. Het land is destijds met de productie gestopt. Ook de regelgeving was tot medio 2026 niet pro-vaccinatie. Daar heeft de minister van landbouw John Steenhuizen na lang aandringen verandering in aangebracht. Andere belangrijke wijzigingen is dat gevaccineerde dieren die de ziekte nooit hebben gehad en niet in quarantaine zijn geplaatst, als gezond vee worden beschouwd en onder de normale voorwaarden verhandeld en vervoerd mogen worden.
Science beschrijft dat de uitbraak een lange voorgeschiedenis kent. ”Zuid-Afrika was decennialang vrij van ziekten zonder vaccinatie, met uitzondering van het Kruger park en de directe omgeving, waar het virus soms van buffels op vee oversprong. Strikte surveillance, vaccinatie en beperkingen op het vervoer van vee in een smalle strook land rondom het park moesten voorkomen dat het virus zich naar de rest van het land verspreidde. Maar rond 2010 namen de uitbraken in deze controlezone toe en daarmee ook het risico op verdere verspreiding. Later brak mond- en klauwzeer uit op een veeboerderij in de provincie Limpopo, in het uiterste noorden, hoogstwaarschijnlijk als gevolg van het transport van vee vanuit de controlezone, en verloor Zuid-Afrika zijn felbegeerde status als ziektevrij land.”
Donald King, een veterinair viroloog bij het Pirbright Institute, het wereldwijde referentielaboratorium van de FAO voor mond- en klauwziekte, stelt vast dat de ziekte de Zuid-Afrikaanse autoriteiten is ”ontglipt”. Niet alleen runderen, maar ook varkens raakten besmet. Het virus verspreidde zich naar buurland Botswana, dat eerder dit jaar zijn ziektevrije status verloor. Ook andere landen in de regio lopen risico, aldus Science.
Sinds augustus 2026 mogen eigenaren en beheerders van evenhoevig vee mogen op vrijwillige basis zelf hun dieren vaccineren tegen mond- en klauwzeer. De overheid heeft daar na lang onderhandelen mee ingestemd. Boeren kunnen hun dieren vaccineren, op voorwaarde dat ze voldoen aan strenge bioveiligheidsmaatregelen, wettelijke vereisten, traceerbaarheidsnormen en rapportageverplichtingen.
Je kan de inhoud van deze pagina niet kopiëren